Europejska Agencja Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich

Informacje podstawowe:

W dniu 26 października 2004 r. Rada Ministrów ds. Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych przyjęła Rozporządzenie Rady (WE) NR 2007/2004 ustanawiające Europejską Agencję Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej. W dniu 14 kwietnia 2005 r. Rada Ministrów ds. Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych zadecydowała, iż siedzibą Agencji Frontex będzie Warszawa. Agencja rozpoczęła formalną działalność 1 maja 2005 r., faktyczną zaś 3 października 2005 r. 

Charakterystyka Agencji Frontex:

Zgodnie z art. 1 Rozporządzenia Agencję tworzy się mając na względzie zintegrowane zarządzanie granicami zewnętrznymi Unii Europejskiej. Ma ona “ułatwiać stosowanie istniejących i przyszłych ustaleń wspólnotowych odnoszących się do zarządzania granicami zewnętrznymi poprzez zapewnienie koordynacji działań Państw Członkowskich w zakresie wdrażania tych ustaleń poprzez wspieranie wydajnej, ujednoliconej i na wysokim poziomie kontroli granicznej i ochrony granicy na granicach zewnętrznych UE”. Celem jest także zapewnienie Komisji UE i Państwom Członkowskim wsparcia technicznego i eksperckiego w zakresie zarządzania granicą zewnętrzną i promowanie solidarności pomiędzy Państwami Członkowskimi.

Wśród głównych zadań Agencji znajdują się:

  1. koordynowanie współpracy operacyjnej pomiędzy Państwami Członkowskimi w zakresie kontroli ruchu granicznego i ochrony granicy na granicach zewnętrznych.
  2. wspieranie Państw Członkowskich w szkoleniu narodowych Straży Granicznych.
  3. przeprowadzanie analizy ryzyka.
  4. prowadzenie bieżącej obserwacji rozwoju badań w zakresie kontroli ruchu granicznego i ochrony granicy na granicach zewnętrznych.
  5. wspieranie Państw Członkowskich w przypadkach, w których wymagana jest zwiększona pomoc techniczna i operacyjna na granicach zewnętrznych.
  6. koordynowanie współpracy operacyjnej pomiędzy państwami członkowskimi w zakresie wydaleń obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających w Państwach Członkowskich.

Agencja ma kompetencje do podejmowania działań w zakresie wspólnych operacji i programów pilotażowych na granicach zewnętrznych. W tym celu Agencja ma dokonywać oceny, zatwierdzać i koordynować propozycje wspólnych operacji i projektów pilotażowych przygotowanych przez Państwa Członkowskie. Agencja może także występować z własną propozycją inicjatywy wspólnej operacji oraz projektem pilotażowym we współpracy z Państwami Członkowskimi. Możliwe jest skierowanie własnych środków technicznych Agencji do dyspozycji Państw Członkowskich, biorących udział we wspólnych operacjach lub projektach pilotażowych. Agencja dokonuje oceny wyników wspólnych operacji i projektów pilotażowych oraz przeprowadza zwięzłe porównawcze analizy tych wyników mając na względzie poprawę jakości, spójności i wydajności przyszłych operacji i projektów. Agencja może decydować o współfinansowaniu operacji i projektów, w postaci dotacji z jej budżetu. Agencja rozwija i stosuje wspólny zintegrowany model analizy ryzyka.  Wyniki wspólnego zintegrowanego modelu analizy ryzyka uwzględniane są w pracach nad wspólnym programem szkolenia (core curriculum) dla Straży Granicznych Państw Członkowskich. Szkoleniem tym objęci są instruktorzy narodowych Straży Granicznych Państw Członkowskich.
Dodatkowo Agencja organizuje uzupełniające kursy szkoleniowe i seminaria dla funkcjonariuszy właściwych służb narodowych Państw Członkowskich z tematyki związanej z kontrolą ruchu granicznego i ochroną granicy na granicach zewnętrznych oraz wydaleń obywateli krajów trzecich.

Agencja monitoruje rozwój badań odnoszących się do kontroli ruchu granicznego i ochrony granic na granicach zewnętrznych i udostępnia te informacje Państwom Członkowskim i Komisji Europejskiej.
Agencja tworzy zcentralizowany rejestr należącego do Państw Członkowskich sprzętu technicznego służącego kontroli ruchu granicznego i ochronie granicy na granicach zewnętrznych. Sprzęt zgłoszony do rejestru Państwo Członkowskie będzie skłonne udostępnić dobrowolnie do dyspozycji innych Państw, na czas określony w wyniku istniejących potrzeb i analizy ryzyka przeprowadzonej przez Agencję.
Agencja może wspierać Państwa Członkowskie w przypadkach, w których wymagana jest zwiększona pomoc techniczna i operacyjna na granicach zewnętrznych. O takie wsparcie występuje Państwo Członkowskie. W przypadkach gdy wymagana jest taka pomoc, Agencja może wspierać koordynację działań pomiędzy dwoma bądź więcej Państwami Członkowskimi w celu rozwiązania zaistniałych problemów na granicy zewnętrznej lub kierować swych ekspertów w celu wsparcia właściwych narodowych organów Państwa (Państw) Członkowskiego (-ich) zaangażowanych w dany problem.
Agencja może pozyskiwać sprzęt techniczny do kontroli ruchu granicznego i ochrony granicy na granicach zewnętrznych do użytku przez swych ekspertów na czas ich zatrudnienia przy rozwiązywaniu danego problemu w Państwie (-ach) Członkowskim (-ich).
Agencja może koordynować lub organizować wspólne operacje Państw Członkowskich w celu wydalenia zgodnie z zasadami polityki Wspólnotowej w zakresie wydaleń. Działania te mogą być finansowane ze środków finansowych Wspólnoty przeznaczonych na cele wydaleń.
Agencja wypracowuje najlepsze praktyki uzyskiwania dokumentów podróży i wydalania obywateli państw trzecich przebywających nielegalnie w Państwach Członkowskich.

Władze Agencji:

Dyrektor Wykonawczy oraz Z-ca Dyrektora Wykonawczego (kadencja 5-letnia)
Rada Zarządzająca składająca się z reprezentantów państw członkowskich (po 1 osobie z każdego kraju; każdy z członków Rady musi posiadać wyznaczonego zastępcę (w razie swojej nieobecności), 2 reprezentantów Komisji Europejskiej.

Finansowanie Agencji Frontex:

Dochody BMA pochodzą z następujących źródeł:

  1. z ogólnego budżetu UE (sekcja KE),
  2.  składek z krajów zaangażowanych we wdrażanie, stosowanie i rozwój acquis Schengen,
  3. opłat za usługi świadczone przez Agencję,
  4. innych dobrowolnych wpłat Państw Członkowskich.

 Strona internetowa Agencji http://www.frontex.europa.eu/

Mapa serwisu