• Straże Gminne (Miejskie)

Przystępując do prac nad utworzeniem programu powinno się określić: cel, potrzeby, sposób realizacji, podmioty realizujące program, oczekiwania i efekty oraz ocenę stopnia jego realizacji.

I. Cel

1. Cele główne

• wzrost poczucia bezpieczeństwa obywateli,

• podniesienie stopnia bezpieczeństwa miejsc zagrożonych,

• aktywna forma działalności Policji i administracji samorządowej,

• redukcja liczby przestępstw i zdarzeń kryminalnych,

• redukcja obaw przed staniem się ofiarą przestępstwa

• partnerstwo z mieszkańcami i innymi służbami.

2. Cele pośrednie

• uzyskanie pozytywnej postawy społeczeństwa dla inicjatyw na rzecz bezpieczeństwa społecznego,

• budowa nowego wizerunku Policji, administracji samorządowej i zespolonych z nią inspekcji i straży,

• zaangażowanie środków masowego przekazu w działania prewencyjne,

• wypracowanie nowych procedur współdziałania w przypadkach zagrożenia,

• komunikacja dwustronna między ww. służbami.

II. Potrzeby

1. Potrzeby główne

• rozpoznawanie,

• informowanie,

• doradzanie,

• organizowanie.

2. Potrzeby wspomagania funkcjonalnego

Policja samodzielnie nie jest w stanie rozwiązać problemów związanych z przestępczością i zagrożeniami. W tym celu musi uzyskać wspomaganie ze strony innych służb, jak i osób zagrożonych.
Podstawą planowania działań zapobiegawczych jest gromadzenie i analiza informacji o zagrożeniach i ich przyczynach - w ujęciu wieloaspektowym.
Nie bez znaczenia również pozostaje pozyskiwanie informacji od osób "postronnych" - np. mieszkańców osiedli, klientów i właścicieli zagrożonych placówek.
Znalezienie funduszy np. na produkcję materiałów informacyjnych /broszur, ulotek, naklejek itp./, ewentualne pokrycie kosztów wynajmu pomieszczeń, w których będą się odbywały spotkania /np. przedstawicielami społeczeństwa, firmami ochrony mienia, przedstawicielami stacji monitorowania/.

III. Sposób realizacji

Należy dążyć do konsolidowania przedstawicieli środowiska zagrożonego i angażowania ich w realizację zaproponowanych i uzgodnionych działań.
Na bazie posiadanego rozpoznania Policja i służby podległe staroście /prezydentowi miasta/ przygotowują plan działań programowych, mających na celu zwiększenie bezpieczeństwa. Wskazanym jest utworzenie wspólnego międzyinstytucjonalnego zespołu roboczego. Efekty pracy zespołu muszą być następnie przedyskutowane z przedstawicielami zagrożonego środowiska - odbiorcami programu.
Działania w tym zakresie powinny się sprowadzać do zachęcania i proponowania konkretnych rozwiązań, zarówno w sferze organizacyjnej, jak i np. monitoringu miejsc zagrożonych, zabezpieczenia technicznego obiektów.
W sposobie realizacji rola Policji powinna zamykać się w sześciu aspektach:
1. rozpoznawania stanu zagrożeń i sytuacji w danym rejonie,
2. ścisłego współdziałania z innymi służbami administracji samorządowej,
3. informowania o faktycznym stanie zagrożenia i porównywania go z odczuciami społecznymi,
4. doradzania w zakresie rozwiązań organizacyjno-technicznych zwiększających stopień bezpieczeństwa,
5. organizowania działań zapobiegawczych - zarówno w sferze technicznej i organizacyjnej, jak i budowy klimatu oraz zainteresowania społecznego problematyką bezpieczeństwa,
6. współdziałania ze środkami masowego przekazu, na rzecz kształtowania polityki informacyjnej w zakresie bezpieczeństwa sytuacyjnego.

Uwaga generalna: dla prawidłowej realizacji zaplanowanych przedsięwzięć starosta /prezydent miasta/ powinien powołać (wyznaczyć) osobę, która będzie koordynowała zakres wykonawczy i współdziałanie międzyinstytucjonalne.

IV. Podmioty realizujące program

przedstawiciele społeczeństwa

Jednym z głównych sposobów realizacji powinna być idea współdziałania międzyinstytucjonalnego. Partnerami w tym działaniu winni być m.in.:

• przedstawiciele administracji samorządowej,

• sami zainteresowani – przedstawiciele wybranych grup społecznych,

• przedstawiciele producentów i instalatorów sprzętu zabezpieczającego,

• przedstawiciele firm ochrony mienia i monitorowania stanów alarmowych,

• firmy ubezpieczeniowe,

• przedstawiciele środków masowego przekazu,

Zakres działalności partnerów:

• gromadzenie informacji o zagrożeniach i ich przyczynach – administracja terenowa /wg kompetencji/,

• współpraca z organami przedstawicielskimi zagrożonych środowisk,

• wewnętrzna koordynacja wszelkich działań związanych z realizacją przyjętych strategii,

• zapewnienie obiektów, w których będzie możliwe organizowanie okresowych spotkań z przedstawicielami środowiska zagrożonego,

• zabezpieczenie funduszy np. na produkcję materiałów informacyjnych (broszur, ulotek, naklejek, itp.), ewentualne pokrycie kosztów wynajmu pomieszczeń, w których będą organizowane spotkania.

• zabezpieczenie przekazu medialnego o podjętych i realizowanych przedsięwzięciach,

• dostosowanie "oferty technicznej" do potrzeb realizowanych strategii.

Policja (komendanci powiatowi/miejscy Policji)

Zakres działalności:

• dobór kadr, nadzór, kontrola i koordynacja pracy zespołów policyjnych (osób) bezpośrednio realizujących przyjęte strategie zapobiegania,

• zapewnienie warunków organizacyjnych umożliwiających realizację zadań, w tym w szczególności zapewnienie koordynacji współdziałania między pionem prewencji a innymi pionami Policji, przede wszystkim w zakresie przepływu informacji i ich analizy,

• zapewnienie współdziałania z administracją samorządową,

• bezpośrednia realizacja założeń programowych,

• utrzymywanie kontaktów ze społecznością zagrożoną, budowa zaufania do Policji,

• prowadzenie bieżącej analizy przyjętych do realizacji działań i okresowe opiniowanie ich skuteczności.

Poprzez optymalne zarządzanie zasobami Policji, a także innymi służbami podległymi staroście /prezydentowi miasta/, przeznaczonymi do realizacji zadań w zakresie bezpieczeństwa, powinien nastąpić wzrost poczucia bezpieczeństwa w społeczeństwie. Związane to jest bezpośrednio ze strukturą organizacyjną służby, a także zadaniami administracji samorządowej, adekwatnymi do występujących zagrożeń i realizowanych strategii.
Oczekuje się, że nastąpi wzrost przepływu informacji o zagrożeniach pomiędzy Policją a innymi służbami podległymi staroście /prezydentowi miasta/ w ramach sprawnego funkcjonowania systemu współdziałania.
W oparciu o posiadane informacje będą wdrażane nowe koncepcje zapobiegania, nastąpi dopasowanie strategii zapobiegania do występujących zagrożeń. Powinno to być efektem współdziałania międzyinstytucjonalnego w zakresie prowadzenia i analizowania danych.
Zapewni to efektywność organizacyjno-ekonomiczną stosowanych rozwiązań, co w połączeniu ze współdziałaniem społecznym powinno pozwolić na budowę strategii zgodnych z oczekiwaniami środowisk zagrożonych i stworzenie swoistego lobby na rzecz bezpieczeństwa.

V. Oczekiwania i efekty

Poprzez optymalne zarządzanie zasobami Policji, a także innymi służbami podległymi staroście /prezydentowi miasta/, przeznaczonymi do realizacji zadań w zakresie bezpieczeństwa, powinien nastąpić wzrost poczucia bezpieczeństwa w społeczeństwie. Związane to jest bezpośrednio ze strukturą organizacyjną służby, a także zadaniami administracji samorządowej, adekwatnymi do występujących zagrożeń i realizowanych strategii.
Oczekuje się, że nastąpi wzrost przepływu informacji o zagrożeniach pomiędzy Policją a innymi służbami podległymi staroście /prezydentowi miasta/ w ramach sprawnego funkcjonowania systemu współdziałania.
W oparciu o posiadane informacje będą wdrażane nowe koncepcje zapobiegania, nastąpi dopasowanie strategii zapobiegania do występujących zagrożeń. Powinno to być efektem współdziałania międzyinstytucjonalnego w zakresie prowadzenia i analizowania danych.
Zapewni to efektywność organizacyjno-ekonomiczną stosowanych rozwiązań, co w połączeniu ze współdziałaniem społecznym powinno pozwolić na budowę strategii zgodnych z oczekiwaniami środowisk zagrożonych i stworzenie swoistego lobby na rzecz bezpieczeństwa.

VI. Ocena stopnia realizacji programu

Należy przyjąć okresową ocenę stopnia realizacji programu – przez Rady Programowe, Komisje Bezpieczeństwa i Porządku, bądź to przez wspólne zespoły złożone z przedstawicieli Policji i innych służb podległych staroście /prezydentowi miasta/, albo niezależne podmioty - np. przedstawicieli zagrożonego środowiska itp.
Okresy oceny powinny być adekwatne do czasu trwania programu.

Podsumowując:

W ujęciu syntetycznym współdziałanie w ramach przyjętego programu na rzecz poprawy porządku i bezpieczeństwa obywateli w społecznościach lokalnych winno zawierać m.in. następujące zasady w ramach:

1. komendant powiatowy /miejski/ Policji utrzymuje ścisły kontakt ze starostą /prezydentem miasta/ w zakresie oceny i analizy zagrożeń,

2. nioski z analizy zagrożeń są podstawą do prowadzenia doraźnych działań prewencyjnych oraz tworzenia długofalowych programów zapobiegawczych,

3. opracowane programy i plany działań prewencyjnych podlegają konsultacji z lokalną społecznością - mieszkańcami terenu, na którym ma być realizowany program, z przedstawicielami środowiska zagrożonego,

4. sporządza się okresowe raporty /kwartalne, półroczne, roczne/ o stanie zagrożenia przestępczością. Podstawą informacji merytorycznych ww. dokumentów są dane z jednostek Policji, organów administracji terenowej oraz z bezpośredniego monitorowania zagrożeń,

5. raporty te poddaje się analizie przez wspólne zespoły robocze, w skład których wchodzą przedstawiciele administracji terenowej, Policji i społeczeństwa,

6. realizacja przedsięwzięć przeciwprzestępczych prowadzona jest dwutorowo:

   •  przez służby administracji terenowej w zakresie ich kompetencji,

   • przez służby policyjne w zakresie ich obowiązków,

7. koordynacja ww. przedsięwzięć pozostaje w gestii starosty /prezydenta miasta/,

8. środki finansowe w zakresie omawianych działań zapewniają:

   1. starosta /prezydent miasta/ w rocznym planie budżetowym podległych instytucji oraz rocznym planie powiatu:

      • finanse na działania komisji ds. porządku i bezpieczeństwa,

      • finanse na działania celowe /programy, działalność informacyjno- edukacyjna/.

   2. zakresie typowych działań policyjnych - komendant powiatowy /miejski/ Policji w rocznym planie finansowym,

9. działania w zakresie kształtowania bezpieczeństwa społecznego podlegają okresowej ocenie ustawowych organów administracji terenowej i są przedmiotem społecznej dyskusji.

Planowanie funkcjonowania Policji i służb administracji terenowej musi zawierać element wzajemnego uzupełniania się, celem zapobieżenia powielania działań i marnotrawienia środków finansowych.
Jakkolwiek starosta (prezydent miasta) jest zwierzchnikiem zespolonych służb inspekcji i straży, niemniej relacje między starostą /prezydentem miasta/ a komendantem powiatowym /miejskim/ Policji powinny opierać się na zasadach partnerskich, albowiem obydwaj są odpowiedzialni za stan bezpieczeństwa publicznego na podległym im terenie.

PROGRAM I JEGO POJĘCIE
Program to proces, poprzez który osiąga się określony cel. Poprzez program:

• określamy szeroki przekrój działań,

• łatwiej osiągać cele, gdyż są one określone,

• łatwiej osiągać cele priorytetowe,

• występuje ścisły związek kompetencji,

• określa się działania adekwatne do możliwości finansowych,

• eliminuje się dualizm rzeczowo-finansowy,

• wymusza określone w nim działanie.

I. Elementy procesów programowania

A. Analiza sytuacyjna

• badanie środowiska - warunki życiowe, środowiskowe, socjalne, kulturowe, technologiczne,

• analiza przestępczości i zagrożeń - określa się tematy, kategoryzuje najbardziej zagrożone podmioty,

• konsultacje - współdziałanie między służbami i innymi podmiotami, rozmowy w lokalnych społecznościach i z osobami zagrożonymi, konsultacja wśród policjantów i przedstawicieli innych służb podległych staroście,

• określanie innych czynników mających wpływ na sytuację - uwarunkowania prawne, źródła finansowania, zasady pozyskiwania finansów, partnerstwo z innymi podmiotami, wnioski z pracy poszczególnych służb, przygotowanie i kształcenie kadry, kierowanie projektem, kontrola przebiegu.

B. Proces programowania

Zadania starosty:

• pomoc w opracowywaniu analizy zagrożenia przestępczością, poprzez przekazywane informacje nt. oceny stanu zagrożenia przez służby podległe staroście i opinie władz samorządowych;

• pomoc w uzyskaniu niezbędnych informacji i danych dot. problematyki ruchu drogowego;
  Zadania Policji:

• analiza stanu zagrożenia na podległym terenie, na podstawie której określone zostaną priorytety działania jednostki Policji;

• analiza stanu bezpieczeństwa i porządku w ruchu drogowym – wskazanie konkretnych zagrożeń;

• kompleksowa analiza zjawiska demoralizacji, przestępczości nieletnich oraz innych patologii społecznych;

II. Analiza posiadanych sił i środków

Zadania starosty:
Dokonanie podziału czynności i zadań wykonywanych w ramach lokalnego programu prewencyjnego przez uprawnione podmioty;
Zadania Policji:
dokonanie analizy będących w dyspozycji jednostki Policji sił i środków z jednoczesnym wykazaniem możliwości ich wykorzystania;

III. Priorytety działania

Zadania starosty:

• na podstawie własnych informacji i analiz dokonanie monitoringu zagrożeń;

• określenie priorytetów działania na rzecz poprawy bezpieczeństwa i porządku z uwzględnieniem możliwości realizacyjnych jednostki Policji i podległych sobie służb;

• na podstawie obowiązujących przepisów prawa określenie obszarów działania dla podległych służb, z jednoczesnym zaznaczeniem sposobu realizacji i zasad współdziałania z Policją;

Zadania Policji:

• na podstawie wyników analiz określenie priorytetów działania;

• ograniczenie przestępstw i wykroczeń w miejscach publicznych;

• zwiększenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym;

• zapobieganie zjawiskom patologii wśród dzieci, młodzieży i rodziny;

• przeciwdziałanie oraz zwalczanie przestępczości i demoralizacji wśród nieletnich, itp.

IV. Sposób realizacji priorytetów działania

Zadania starosty:

• utworzenie na wniosek Policji wspólnego międzyinstytucjonalnego zespołu roboczego;

• współpraca z organami przedstawicielskimi zagrożonych środowisk;

• koordynacja wszelkich działań związanych z realizacją przyjętych strategii;

• zapewnienie niezbędnych funduszy na realizację zadań programowych;

• zapewnienie warunków organizacyjnych umożliwiających realizację zadań;

Zadania Policji:

• na podstawie analizy posiadanych sił i środków określenie możliwości realizacji priorytetów;

• ścisłe współdziałanie z innymi służbami administracji samorządowej w realizacji zaproponowanych i uzgodnionych działań;

• wystąpienie o utworzenie wspólnego międzyinstytucjonalnego zespołu roboczego mającego na celu opracowanie działań programowych;

V. Kontrola realizacji ramowego planu pracy.

Zadania starosty: kontrola całości realizacji zadań wynikających z ustawowych uprawnień organów administracji terenowej.
Zadania Policji: kontrola realizacji zadań wykonywanych przez Policję.